Dębica
Opony, to tylko dodatek!

Pierwsze, co przychodzi nam na myśl, gdy słyszymy hasło „Dębica”, to zwykle „opony”. Ale początki przemysłu oponiarskiego w tym mieście sięgają zaledwie roku 1937, kiedy to polski rząd podjął decyzję o lokalizacji tutaj filii poznańskiego „Stomilu” – będącej elementem większej całości – Centralnego Okręgu Przemysłowego. Pierwszą dębicką oponę wyprodukowano 30 marca 1939 r., natomiast oficjalne otwarcie Fabryki Gum Jezdnych w Dębicy odbyło się 4 kwietnia 1939 r., czyli 567 lat od chwili drugiej, tym razem udanej lokacji miasta (10 czerwca 1372 r.). 

Pierwsza wzmianka o Dębicy, zwanej wówczas Dambicha, pochodzi z roku 1293. Mniej więcej w tym okresie istniał już w niej kościół. Ćwierć wieku później osada była już siedzibą dekanatu leśnego złożonego z 14 parafii, do którego w późniejszym okresie dołączono jeszcze parafię strzyżowską i rzeszowską! Położenie przy szlaku handlowym z Krakowa do Lwowa oraz nadawane miastu przywileje, m.in. organizowania rocznych jarmarków w Środę Popielcową, sprzyjały jego szybkiemu rozwojowi, który niestety skutecznie hamowały najazdy wojsk węgierskich pod wodzą Tomasza Tharczaya (1474) i Tatarów (1502). Przed całkowitym upadkiem Dębicę uchroniły działania jej ówczesnych właścicieli Jana Podgrodzkiego i Katarzyny z Latoszyna oraz króla Aleksandra Jagiellończyka, którzy zwolnili miasto z wszelkich opłat i danin. Już wkrótce Dębica przeżywała swój złoty wiek, który przerwał potop szwedzki. Miasto zostało dwukrotnie złupione, najpierw przez Szwedów, a później przez wojska Jerzego Rakoczego. Po I rozbiorze, decyzją władz austriackich, Dębica została pozbawiona praw miejskich. Ożywienie gospodarcze przyniosła dopiero budowa linii kolejowej Kraków-Dębica. Pierwszy pociąg dotarł do miasta 15.10.1855 r. Wkrótce Dębica uzyskała połączenie kolejowe jeszcze ze Stalową Wolą i Rzeszowem, co uczyniło z niej ważny węzeł kolejowy. W 1912 r. Dębica odzyskała prawa miejskie, a jej dynamiczny rozwój umożliwiło włączenie jej w struktury Centralnego Okręgu Przemysłowego.

W czasie okupacji w Dębicy funkcjonowało getto oraz obóz jeniecki i pracy przymusowej w pobliskim Pustkowie, gdzie zginęło ok. 15 tys. osób. Z kolei 12 tys. mieszkańców getta zamordowano w obozie zagłady w Bełżcu. 40% zabudowy miasta legło w gruzach.